Boşanma süreci devam eden kadınların soyadı kullanımına ilişkin önemli bir karar, yargı uygulamasında dikkat çekici bir eşiğe işaret ediyor. Yerel mahkeme ve istinaf tarafından verilen, kadının yalnızca kızlık soyadını kullanabilmesine izin veren karar, Yargıtay tarafından da hukuka uygun bulundu.

Söz konusu karar, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2023/5264 E., 2023/5332 K. sayılı ilamıyla kesinleşmiş olup, aynı zamanda kadınların soyadı hakkına ilişkin önemli bir içtihat niteliği taşıyor.

Somut olayda, boşanma davası devam eden bir kadın; eşinin soyadını taşımak istemediğini belirterek yalnızca kızlık soyadını kullanmak için dava açtı. Davacı, eşinin adli sicil kayıtlarının bulunduğunu ve bu soyadıyla anılmak istemediğini de dilekçesinde ifade etti.

İlk derece mahkemesi, davacının talebini kabul ederek yalnızca kızlık soyadını kullanmasına izin verdi. Karar, istinaf incelemesinden de geçerek onandı.

Dosyayı inceleyen Yargıtay, yerel mahkeme ve istinaf kararını hukuka uygun buldu.

Yargıtay gerekçesinde; Soyadının bir kişilik hakkı olduğuna değinmektedir. Soyadı, bireyin kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır.
Bu hakkın kullanımı için ayrıca “haklı sebep” aranmasına gerek yoktur. Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hükümleri gözetilmeli ve kadın erkek haklarının eşit şekilde uygulanması gereklidir.

Öte yandan ; bu kararı yalnızca teknik bir içtihat olarak görmek mümkün değil. Bu karar, kadının kimliği üzerindeki tasarruf hakkının açık bir şekilde tanınmasıdır.

Boşanma davası sürerken kadını hâlâ eşinin soyadıyla anmaya zorlamak, hukuki bir zorunluluktan çok yerleşmiş bir alışkanlığın devamıdır. Yargıtay’ın bu kararı ise bu alışkanlığa karşı verilmiş bir cevap niteliğindedir .

Kadın, boşanmanın kesinleşmesini beklemek zorunda değildir.Kendi adıyla var olmak için bir sürecin tamamlanmasını beklemeye mecbur bırakılmaz.