‘Parkinson 50 yaşından gençlerde de görülebilir’

İSTANBUL, (DHA)- PARKİNSON hastalığının, genellikle yüzde 1'inin etkilendiği 60 yaş üzeri kişilerde görüldüğünü söyleyen Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Süber Dikici, “Ancak hastalık 50 yaşından genç bireylerde de izlenebilir. Bu durum erken başlangıçlı Parkinson hastalığı olarak adlandırılır. Çoklukla altında genetik nedenler vardır. Orta yaşta yapılan egzersiz, ileri yaşlarda Parkinson hastalığı riskini azaltabilir. Orta ila şiddetli fiziksel aktivite gerçekleştiren bireylerde Parkinson hastalığı riskinin yüzde 34 oranında azaldığı gösterilmiştir” dedi.

Parkinsonun başlıca merkezi sinir sisteminin etkilendiği, uzun süreli bir nörodejeneratif hastalık olduğunu ifade eden VM Medical Park Pendik Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Süber Dikici, bilgilendirmede bulundu.

Parkinsonun beyinde dopamin üreten sinir hücrelerinin hasar görmesi sonucu ortaya çıkan, hareketleri etkileyen kronik ve ilerleyici bir sinir sistemi hastalığı olduğunu işaret eden Doç. Dr. Dikici, “Yavaş hareket etme, titreme, kas sertliği ve denge problemleri gibi belirtilerle tanınan ve belirtilerin zamanla kötüleştiği bir sinir sistemi hastalığı olan Parkinsonda vakalarının çoğu belirli bir nedene bağlı olmadan ortaya çıkmakla birlikte, birkaç katkıda bulunan etmen belirlenmiştir. Bu hastalık, beynin ‘locus coeruleus ve substantia nigra’ adı verilen bölgelerindeki sinir hücrelerinin ölmesiyle açığa çıkar. Diğer olası nedenler arasında genetik faktörler, çevresel etkenler, ilaç kullanımı, yaşam tarzı ve önceki sağlık durumu sayılabilir” ifadelerini kullandı.

‘MOTOR DIŞI BELİRTİLER 20 YIL ÖNCE DE GÖRÜLEBİLİR’

Parkinson hastalığının en tanınabilir belirtilerinin hareketle ilgili motor belirtiler olduğunu dile getiren Doç. Dr. Dikici, vücutta titreme, hareketlerde yavaşlama, eklemlerde sertlik ve öne eğilmiş yürüyüşe yol açtığını vurgulayarak şöyle devam etti:

“Motor dışı belirtiler, motor belirtilerin başlangıcından 20 yıl önce görülebilir. Bunlar arasında kabızlık, koku almada azalma, duygu-durum bozuklukları ve REM uykusu davranış bozukluğu gibi belirtiler yer alır. Genellikle, denge problemleri ve yürüme bozuklukları gibi hareketle ilgili belirtiler, hastalığın ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkar. Parkinson hastalığı, melanom, seboreik dermatit, büllöz pemfigoid ve rozasea gibi çeşitli cilt hastalıkları ile ilişkili olabilir.”

‘KAFEİN PARKİNSON RİSKİNİ AZALTIYOR’

Parkinson hastalığının altında yatan neden bilinmediğini ancak başlıca genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimi tarafından etkilendiğinin düşünüldüğünü belirten Doç. Dr. Dikici, “En önemli risk faktörü yaş olup, 65 yaşın üzerindekilerde yaygınlığı yüzde 1 ve 85 yaşın üzerindekilerde yaklaşık yüzde 4,3'tür. Çevresel riskler arasında pestisit veya ağır metal maruziyeti yer alır. İlginç bir şekilde kafein nörokoruyucu özellik sergileyerek Parkinson hastalığı riskini azaltır” dedi.

’GENELLİKLE GENETİK NEDENLER SEBEP OLUYOR’

Tanının genellikle nörolojik muayene sırasında saptanan motorla ilgili belirti ve bulgulara dayanmakla birlikte kranial MR gibi tıbbi görüntüleme yöntemlerinin tanıyı desteklediğini vurgulayan Doç. Dr. Dikici, “Parkinson hastalığının başlangıcı, genellikle yüzde 1'inin etkilendiği 60 yaş üzeri kişilerde görülür. 50 yaşından genç bireylerde de izlenebilir. O zaman bu durum erken başlangıçlı PH olarak adlandırılır. Çoklukla altında genetik nedenler vardır. Orta yaşta yapılan egzersiz, ileri yaşlarda Parkinson hastalığı riskini azaltabilir. Fiziksel aktivitenin, Parkinson hastalığını önlemede orta ila şiddetli fiziksel aktivite gerçekleştiren bireylerde yüzde 34 oranında risk azalması olduğunu göstermiştir” diye konuştu.

‘TEDAVİDE AZALAN DOPAMİN YERİNE KOYULUYOR’

Parkison hastalığında temel tedavinin azalan dopaminin yerine koyulması olduğunu söyleyen Doç. Dr. Dikici, şu bilgileri paylaştı:

“Hastalar genellikle yaşam tarzı değişiklikleri ve fizik tedaviyi içeren bütüncül bir yaklaşımla yönetilir. Levodopa tedavisine başlandığında, aşırı protein tüketimi yerine iyi dengelenmiş bir Akdeniz diyeti önerilmektedir. Parkinson hastalığında cerrahi, ilaç tedavisinin artık yeterli olmadığı ileri evre Parkinson hastalarında uygulanabilir hale gelmiştir. Derin beyin stimülasyonu DBS, nörostimülatör adı verilen ve beynin belirli bölgelerine elektriksel impulslar gönderen bir tıbbi cihazın implantasyonunu içerir. DBS, motor dalgalanmalar ve ilaçlarla yeterince kontrol edilemeyen uygun hastalarda Parkinson hastaları için önerilmektedir.”

‘GEN TEDAVİSİ VE HÜCRE BAZLI TEDAVİLER ARAŞTIRMA SAFHASINDA’

Gen tedavisi, nörokoruyucu tedaviler ve hücre bazlı tedavilerin henüz araştırma safhasında yerini almakta olduğunu ifade eden Doç. Dr. Dikici, “Düzenli fiziksel egzersiz, fizyoterapi ile birlikte veya tek başına, hareketlilik, esneklik, güç, yürüme hızı ve yaşam kalitesini korumak ve iyileştirmek için mutlaka önerilmelidir” ifadelerini kullandı.

‘İŞ VE UĞRAŞ TEDAVİSİ EN ÖNEMLİ ADIMLAR ARASINDA’

Parkinson rehabilitasyonunun en önemli adımlarından birinin iş ve uğraşı tedavisi olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Dikici, “İnce el becerilerine yönelik aktiviteler, yazı yazma eğitimi, yürümeye yardımcı araç ve gerecin seçimi ve eğitimi, ev içi çevresel düzenlemeler ile günlük yaşamı kolaylaştırıcı cihazlarla hastaların fonksiyonelliği artırılmaya çalışılır. Örneğin, yürüme esnasında 'donma' meydana geliyorsa; hastanın adım atmasını kolaylaştırmak amacıyla bir ayağınızı hastanın ayağının önünde bulunduralım ve üzerinden atlamasını isteyelim. Adım attığını görmek hem hastaya, hem de bakım verene çok iyi gelecektir. Yine evde düşmeye neden olabilecek halı, kilim, paspas gibi düzensiz eşyaları kaldıralım. Unutmayalım ki her sorun, bilgi, özveri, tutarlılık ve sevgi ile daha kolay aşılır. Hastalığın her evresinde bunu unutmayalım” diye konuştu.