“Çocuklarımızı Algoritmalar mı Büyütüyor?”
Klinik Psikolog Dr. Zeynep Sezen Koçyiğit’ten sosyal medya yasası tartışmalarına dikkat çeken değerlendirme
Türkiye’de 15 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesi tartışılırken, Klinik Psikolog Dr. Zeynep Sezen Koçyiğit’ten dikkat çeken bir değerlendirme geldi. Koçyiğit, meselenin yalnızca bir “yasak” konusu olmadığını, toplumun tamamını ilgilendiren büyük bir psikolojik dönüşüm yaşandığını söyledi.
Dr. Koçyiğit’e göre bugün çocuklar yalnızca teknolojiyle değil, “algoritmalar tarafından şekillendirilen bir yaşam biçimiyle” büyüyor.
“Asıl mesele çocuklar değil, yetişkinlerin sessizliği”
Sosyal medya bağımlılığı tartışmalarında toplumun büyük bölümünün çelişkili davrandığını ifade eden Koçyiğit, özellikle ailelerin yaşadığı dijital çıkmaza dikkat çekti.
“Bugün birçok ebeveyn ekranlardan şikâyet ediyor ama aynı ekranları bir kaçış alanı olarak kullanıyor. Çocuk yemek yerken tablet açılıyor, ağladığında telefon veriliyor, aile içi sessizlik ekranlarla dolduruluyor. Asıl mesele çocukların ekranla ilişkisi değil; yetişkinlerin kendi dijital bağımlılıklarını normalleştirmesi.”
Koçyiğit’e göre modern aile yapısında ekranlar artık yalnızca teknoloji değil, aynı zamanda “sessiz bakıcı” haline geldi.
“Çocuklar artık sokakta değil, algoritmanın içinde büyüyor”
Çocukların sosyal gelişim süreçlerinin dijitalleştiğini belirten Koçyiğit, özellikle sosyal medya platformlarının çocuk psikolojisi üzerindeki etkilerinin küçümsenmemesi gerektiğini söyledi.
“Bir çocuk sürekli kaydırma hareketiyle büyüyorsa, beynin ödül sistemi de buna göre şekilleniyor. Sorun yalnızca ekran süresi değil; dikkat süresi, sabır kapasitesi, özgüven algısı ve gerçeklik hissi de dönüşüyor.”
Koçyiğit, çocukların artık fiziksel sokaklardan çok dijital alanlarda var olmaya çalıştığını belirterek, bunun uzun vadede ciddi psikolojik sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
“Mesele yasak değil, dijital farkındalık”
15 yaş altı sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemelerin tek başına çözüm olmayacağını söyleyen Koçyiğit, asıl ihtiyacın toplumsal farkındalık olduğunu vurguladı.
“Bir yasa çıkabilir. Ama çocuk annesini babasını sürekli telefonda görüyorsa, yalnız hissettiğinde karşısında ekran buluyorsa, hiçbir düzenleme tek başına yeterli olmaz. Çocuklar söyleneni değil, gördüğünü öğrenir.”
Koçyiğit’e göre dijital çağın en büyük sorunlarından biri, insanların artık birbirine fiziksel olarak yakın ama psikolojik olarak uzak hale gelmesi.
“Modern çağın görünmeyen yorgunluğu büyüyor”
Klinik Psikolog Dr. Zeynep Sezen Koçyiit, sürekli ekran maruziyetinin yalnızca çocukları değil, yetişkinleri de etkilediğini belirterek modern çağın “sessiz tükenmişlik” problemi oluşturduğunu söyledi.
“Sürekli bildirimler, sürekli kıyaslama, sürekli görünür olma baskısı… İnsan zihni artık hiç dinlenmiyor. Bu durum kaygıyı, yalnızlık hissini ve yetersizlik duygusunu büyütüyor.”
Özellikle çocukların sosyal medya üzerinden erken yaşta “kusursuzluk baskısı” ile karşı karşıya kaldığını ifade eden Koçyiğit, bu durumun özgüven problemleri ve kimlik karmaşasını artırabileceğini dile getirdi.
“Çocukların ekrandan çok ilişkiye ihtiyacı var”
Koçyiğit açıklamasının sonunda ailelere önemli bir çağrıda bulundu:
“Bir çocuk için en güçlü güven alanı algoritmalar değil, gerçek ilişkidir. Çocuklar en çok görülmek, duyulmak ve bağ kurmak ister. Bazen bir ekranı kapatmanın en etkili yolu, çocuğun hayatında gerçekten var olabilmektir.”
