Van’da binlerce inci kefali üreme göçünde tarihle buluştu

Gülay KUYUCU-Orhan AŞAN/VAN, (DHA)- DÜNYADA sadece Van Gölü’nde yaşayan ve üremek için tatlı sulara göç eden inci kefalinin üreme yolculuğu sürerken, Van’da uzun yıllar sonra bir ilk yaşandı. İnci kefalleri, tarihi Van Kalesi’nin yanındaki Horhor Su Kanalı’na gelerek üremeye başladı. Vatandaşlar, bu tarihi görüntüleri cep telefonlarıyla kaydetti. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, tarihi bir ana tanıklık ettiklerini belirterek, "Yıllardır akarsu yatağının bozulması değişik nedenlerden dolayı buraya çok az balık ulaşabiliyordu. Fakat Van Valiliği'nin yapmış olduğu düzenlemeyle beraber belki de uzun bir süredir gölden gelen inci kefalleri ilk kez Van Kalesi'yle buluştu" dedi.

Van Gölü'nün tuzlu ve sodalı suyunda yaşayabilen ve nesli koruma altında olan inci kefalinin üreme dönemi nedeniyle 15 Nisan-15 Temmuz arası uygulanan av yasağı sürüyor. Van Gölü'nün tuzlu ve sodalı suyunda yaşayabilen inci kefalleri, üremek içi tatlı sulara ihtiyaç duyuyor. Her yıl 15 Nisan-15 Temmuz tarihleri arasında üreme göçüne çıkan inci kefallerinin bu tarihlerde avlanması yasaklanıyor. Alaska'daki somon balıkları gibi akıntının tersine yüzerek derelere akın eden inci kefalinin üreme göçü devam ederken, Van'da uzun yıllar sonra bir ilk yaşandı. Van Valiliği tarafından Van Kalesi'nin yanında eski Van şehri sınırları içerisinde yer alan Horhor Camii için yürütülen proje kapsamında, daha önce bataklık durumda olan Horhor Suyu Kanalı’nda kapsamlı düzenleme yapıldı. Drenaj sistemiyle yenilenen bölgede doğal su kaynakları kontrol altına alınarak düzenli su akışı sağlandı. Yapılan çalışmaların ardından inci kefalleri de yeniden bu kanala gelmeye başladı. Binlerce balık çok uzun yıllar sonra ilk defa üremek için buraya geldi. Balık göçünün yaşandığı diğer noktalarda olduğu gibi burada da artık ekipler balığı koruma çalışmalarını yürütüyor.

‘TARİHİ ANLARA ŞAHİTLİK EDİYORUZ’

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, tarihi bir ana tanıklık ettiklerini belirterek, "Şu anda bulunduğumuz nokta şüphesiz Van'ın bu bölgenin ruhunu yansıtan noktalardan birisi. Binlerce yıldır birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış, hemen Van Kalesi'nin altından çıkan horhor suyundayız. Buradan çıkan su belli bir mesafe kat ettikten sonra Van Gölü'ne dökülüyor. Fakat yıllardır akarsu yatağının bozulması değişik nedenlerden dolayı buraya çok az balık ulaşabiliyordu. Fakat Van Valiliği'nin yapmış olduğu düzenlemeyle beraber belki de 100 yılı aşkın bir süredir gölden gelen inci kefalleri ilk kez Van Kalesi'yle buluştu. Yani 100 yıllık bir hasret aslında son bulmuş oldu" dedi.

‘İÇİNDEN BALIKLARIN GÖÇ ETTİĞİ ŞEHİR’

Dr. Akkuş, emeği geçenlere teşekkür ederek, "Çünkü 100 yıllık bir hasret burada son bulmuş oldu. Binlerce inci kefali 100 yıl önce olduğu gibi tekrardan Horhor suyuna gelerek Van Kalesi ile buluştular. Bu yıl da geçen yıla göre debisi daha yüksek fakat burada önemli olan buradaki yapılan düzenlemeyle beraber balıkların buraya kadar gelmesi. İşte bu noktada Van içinden balıkların göç ettiği bir şehir. Dünyada bunun başka bir örneğini göremezsiniz. Evet, bu manzarayı geçmiş yıllarda görmemiştik. Belki de 100 yılı aşkın bir süredir böyle bir manzara yoktu. Çünkü Horhor suyunun yatağı zamanla dolduğu şekli bozuldu. Fakat Van Valiliği yapmış olduğu düzenlemeyle beraber tekrardan akarsu yatağa bir düzene girdi ve binlerce balığın buraya geldiğini gördük" dedi.

'BURADA MUCİZE GERÇEKLEŞİYOR'

Vatandaşlardan Nurullah Kaya ise ilk kez böyle bir manzaraya şahit olduğunu belirterek, “40 yaşındayım, hayatımda ilk defa inci kefalinin Horhor’a gelip yavrulamaya çalıştığını görüyorum. Burada inanılmaz bir mucize gerçekleşiyor. Zaten bu göçün tamamı bir mucize. Sofradaydım, 'Horhor’a balıklar gelmiş’ dediler. O kadar heyecanlandım ki hemen geldim. Benim yaşımda ya da benden büyük insanlar da burada ilk kez balık görüyor. Yaklaşık 100 yıl sonra ilk kez böyle bir görüntü oluştuğu söyleniyor" dedi.